Mạng xã hội có cái tiện là làm người ta kết nối được nhiều người có tiếng trên mạng một cách chủ động. Thông qua các group chuyên môn ta biết được ai có thể là người có kinh nghiệm liên quan đến lĩnh vực của mình, và có thể hỏi họ khi cần. Nhưng biết họ qua mạng xã hội là một chuyện, hỏi sao để họ trả lời mình lại là chuyện khác. Là một người đi hỏi và học được rất nhiều từ việc hỏi những người vốn xa lạ trên facebook, mình ghi lại vài kinh nghiệm như sau.

1. Nên biết người mình định hỏi là ai.

Là ai ở đây nghĩa là công việc họ đang làm, tổ chức họ đang phục vụ, cấp bậc của họ, thành tích mà họ có, cái gì khiến khiến bạn có thể tin cậy vào lời khuyên hay kinh nghiệm của họ. Cái này không hề khó tìm đâu, cứ tìm xem hết profile công khai của họ trên Facebook, Linkedln, hoặc vào website tổ chức họ đang làm việc là ra.

Vì sao phải biết họ là ai? Vì chẳng may bạn đang đi xin lời khuyên từ một sếp trưởng khoa của một viện lớn, hay một giáo sư đang công tác trong một đại học, mà bạn xưng hô không đúng tầm thì người ta sẽ thấy bạn không tôn trọng hoặc niềm kiêu hãnh của người ta đã bị bạn giảm bớt, người ta sẽ không hào hứng giúp bạn nữa. Biết họ là ai, sẽ biết họ có nhiều hay ít thời gian, rảnh vào lúc nào để hỏi, sẽ tăng cơ hội bạn được trả lời. Hay như sẽ thật là ngốc nghếch nếu bạn tìm ra profile của một chuyên gia, và họ đang có dịch vụ tư vấn tính phí cho câu hỏi của bạn, nhưng bạn lại cứ đi hỏi linh tinh mà không muốn trả tiền thì chắc chắn sẽ bị ghét hoặc bị bơ…

2. Nên thể hiện là mình đang đi xin lời khuyên và sự giúp đỡ, và có thái độ biết ơn:

Có một câu mình đọc được hình như trong kinh thánh, nôm na là không có một cánh cửa nào đóng lại trước một tấm lòng chân thành, ai tin sẽ được, ai đi sẽ đến, ai tìm sẽ thấy. Mình tin bất cứ ai chân thành và có lòng biết ơn đều tìm được sự giúp đỡ, chỉ cần thể hiện nó ra thôi:

• Mình nghĩ khi đã dùng mạng xã hội để xin lời khuyên thì nên dùng acount thực, có ảnh thì càng tốt.Trai xinh gái đẹp dễ thương xác suất sẽ dc repply cao hơn.
• Nên giới thiệu về bạn trước, ví dụ như “em là A, em đang là sinh viên ở trường x/đang công tác ở bệnh viện abc, em làm ở lĩnh vực xyz ,…”. Sẽ thật may mắn nếu bạn cùng là đồng môn, cùng chí hướng, hay có cùng chung sở thích gì đó với người bạn muốn hỏi mà qua phần giới thiệu họ biết được đấy.
• Nên cho họ biết bạn biết họ trong hoàn cảnh nào, biết rõ đến mức nào. Phần lớn mọi người đều cảm thấy tự hào và vui vẻ nếu ai đó biết đến thành tựu của họ hoặc sự nổi tiếng của họ…
• Hãy hỏi, thể hiện mong chờ sự hồi đáp nhưng không nên ép người ta trả lời. Mình nghĩ không ai thích bị ép cả.
• Nên luôn cảm ơn dù ngta có reply bạn hay không. Thể hiện bạn vẫn luôn tử tế và biết ơn dù có nhận lại được gì hay không.

3. Thể hiện mình là người thông minh, đang bắt tay vào làm và đáng được giúp, chứ không phải hỏi xong để đó.

Quan điểm của mình, khi bạn muốn hỏi một người nọ, tức là họ phải có cái gì đó hơn người  khác (vậy bạn mới chọn để hỏi chứ k hỏi họ làm gì), và chắc chắn họ k có nhiều thời gian làm những việc linh tinh như là ngồi tư vấn cho bạn hàng vài chục phút. Chỉ khi họ thấy bạn thực sự ấn tượng ở mục 1 và mục 2. Họ sẽ cân nhắc tiếp.

Giữa một bạn đang bừng bừng khí thế tham dự một kì thi lớn, hỏi về cách thi, tài liệu ôn thi hay đang apply học bổng, và một bạn bảo em thấy chán nản, em thi nhưng em sợ abc, thì ngta sẽ có xu hướng thích  trả lời bạn đang bừng bừng khí thế kia hơn. Xin lời khuyên trong lúc tuyệt vọng cũng tốt, nhưng cảm giác tuyệt vọng là cảm giác tiêu cực, dễ lây và gây mệt mỏi cho người khác, chỉ nên hỏi người mình đã thân thôi.

Hãy hỏi các câu hỏi rõ ràng, đừng bao giờ nên hỏi “cho em xin chút kinh nghiệm”, hãy hỏi “em đang làm đến bước abc và bị tắc, em đã tử xyz phương án mà chưa được,  anh/ chị có kinh nghiệm vụ này không”. Ngta sẽ thấy “ồ bạn này đang làm rồi, giúp bạn có xíu là ok”, và happy chia sẻ kinh nghiệm ngay.

Đừng nên hỏi mà chưa google. Túm lại hãy bắt tay vào làm, gặp khó hãy google, khó quá hãy hỏi. Mẫu câu hỏi nên dùng là “em đang làm việc a, đã đến bước b thì bị tắc, đã google như này nhưng k ra kết quả hoặc em nghi ngờ, anh/chị có thể giúp em không ạ”

4. Đừng hỏi về cá nhân

Cái này tùy người, như mình thì không thích bị hỏi nhiều về cá nhân như làm sao để vô được chỗ đang làm (lên google tìm nếu chỗ đó người ta đăng tuyển công khai là ra mà, hoặc lỡ mất trăm triệu mới xin được vào đó thì ngại nói lắm….), lương có cao hay không, thành tích học hành ngày xưa như thế nào (lỡ be bét quá ngta k muốn nói, lỡ xuất sắc quá ngta cũng ngại khoe), gia đình ra làm sao… Những cái này có thể tự tìm được và nên tìm trước ở mục số 1 mà mình đã nói.

Nếu muốn hỏi hãy hỏi một câu hỏi mở như là hiện tại chỗ đó có làm anh/ chị thấy happy k? Lương chỗ đó có cạnh tranh k so với mặt bằng chung của xã hội không ? Anh/ chị có cân bằng được giữa công việc và cuộc sống không? Thành tích của anh/ chị chắc phải tốt lắm… Lúc này ngta sẽ trả lời bạn tùy vào mức độ thân thiết và lượng thông tin mà ngta muốn công khai.